BAEL przez cały rok: GUS pyta o pracę, bezrobocie i bierność zawodową. W 2026 także o platformy

Telefon od ankietera albo wizyta w domu może oznaczać udział w jednym z najważniejszych badań rynku pracy w Polsce. Główny Urząd Statystyczny prowadzi Badanie aktywności ekonomicznej ludności (BAEL) w trybie ciągłym - przez cały rok - aby na bieżąco sprawdzać, jak wykorzystywane są zasoby pracy i jak zmienia się sytuacja osób pracujących, bezrobotnych oraz tych, którzy pozostają poza rynkiem pracy.

BAEL to narzędzie, które pozwala nie tylko policzyć, ile osób pracuje czy szuka zatrudnienia, ale też opisać te grupy szerzej: z podziałem na cechy demograficzne i społeczno‑ekonomiczne. Badanie ma dłuższą historię - po raz pierwszy przeprowadzono je w Polsce w maju 1992 r. - i jest krajową wersją europejskiego badania siły roboczej, znanego jako Labour Force Survey/LFS.

Jak wygląda BAEL i kto prowadzi wywiady?

Badanie realizują ankieterzy statystyczni. Kontakt z gospodarstwami domowymi odbywa się dwiema drogami: telefonicznie albo bezpośrednio. To ważne, bo forma rozmowy może się różnić, ale cel pozostaje ten sam - rzetelnie zebrać informacje o sytuacji mieszkańców na rynku pracy oraz o podstawowych uwarunkowaniach ich życia.

• wywiad telefoniczny realizowany przez ankietera statystycznego,
• wywiad bezpośredni realizowany przez ankietera statystycznego.

BAEL umożliwia bieżącą ocenę stopnia wykorzystania zasobów pracy i daje szerszą charakterystykę grup ludności według statusu na rynku pracy.

Główny Urząd Statystyczny

Jakie dane są zbierane? Nie tylko o pracy

BAEL zaczyna się od informacji o gospodarstwie domowym - jego składzie oraz podstawowej charakterystyce. Następnie ankieterzy pytają o sytuację poszczególnych osób. Zbierane dane pozwalają opisać rozmiar i strukturę populacji osób pracujących, bezrobotnych i biernych zawodowo, a także sprawdzić, jak różnią się one np. według płci, wieku, wykształcenia czy miejsca zamieszkania.

W ankietach pojawiają się również kwestie wykraczające poza samą aktywność zawodową. Uwzględniane są m.in. źródła utrzymania, a także elementy dotyczące zdrowia.

• rozmiar i struktura populacji osób pracujących, bezrobotnych i biernych zawodowo z podziałem na cechy demograficzne i społeczno‑ekonomiczne (np. płeć, wiek, wykształcenie, miejsce zamieszkania),
• źródła utrzymania,
• samoocena stanu zdrowia oraz posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności,
• fakt rejestracji w urzędzie pracy oraz uczestnictwa w edukacji formalnej i pozaformalnej.

Zakres pytań zmienia się także w zależności od statusu danej osoby. Inaczej opisywana jest praca, inaczej bezrobocie, a jeszcze inaczej przyczyny pozostawania poza rynkiem pracy.

Pracujący, bezrobotni, bierni zawodowo - różne moduły pytań

W przypadku osób pracujących ankieterzy zbierają informacje m.in. o zawodzie, czasie pracy czy rodzaju umowy o pracę. Dochodzą do tego dane o samym miejscu pracy - na przykład o rodzaju prowadzonej działalności oraz liczbie pracujących w zakładzie.

Osoby bezrobotne pytane są o czas aktywnego poszukiwania pracy, a jeśli wcześniej pracowały - również o charakterystykę poprzedniego zatrudnienia. Z kolei wśród biernych zawodowo kluczowe są przyczyny bierności zawodowej, co pozwala lepiej rozumieć, dlaczego część osób nie pracuje i nie poszukuje pracy.

W 2026 r. w ramach BAEL będą zbierane dodatkowe informacje dotyczące pracy świadczonej poprzez platformy internetowe.

Główny Urząd Statystyczny

Nowość w 2026 r.: praca przez platformy internetowe

W 2026 r. BAEL zostanie rozszerzone o dodatkowy wątek: pracę wykonywaną za pośrednictwem platform internetowych. To element, który ma pomóc lepiej opisać rosnący segment aktywności zawodowej realizowanej online, często poza klasycznym modelem etatu.

Dla mieszkańców oznacza to, że w trakcie rozmowy mogą pojawić się pytania dotyczące takiej formy zarobkowania. GUS podkreśla, że BAEL jest jednym z podstawowych badań w obszarze rynku pracy, a zebrane informacje służą do systematycznej oceny sytuacji i porównań zgodnych z europejskimi standardami.

Choć BAEL to rozmowa o pracy, w praktyce jest to także fotografia codzienności gospodarstw domowych: od edukacji po zdrowie. A ponieważ badanie prowadzone jest w trybie ciągłym, jego wyniki pozwalają obserwować zmiany na rynku pracy na bieżąco, a nie tylko „od święta”.