Nowe zasady Czystego Powietrza od 20 lipca 2026. Więcej osób zyska dostęp do dotacji

Od 20 lipca 2026 w programie Czyste Powietrze zaczynają obowiązywać nowe zasady, które mają ułatwić sięgnięcie po dotacje większej grupie właścicieli domów. Zmiany obejmują m.in. warunki własności, czas rozliczania prac i dokumentowanie inwestycji.

Wprowadzane rozwiązania są efektem konsultacji społecznych, w których udział brały m.in. osoby prywatne, gminy, operatorzy, wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz przedstawiciele branży wykonawczej. NFOŚiGW podkreśla, że równolegle utrzymane zostają zasady mające chronić beneficjentów i jakość inwestycji.

Łatwiejszy dostęp do dotacji i zmiany w zasadach własności

Jedną z najważniejszych korekt jest rozszerzenie wyjątków od wymogu posiadania nieruchomości przez co najmniej trzy lata. Z programu będą mogli skorzystać także właściciele i współwłaściciele nieruchomości nabytych w drodze zasiedzenia. Bez zmian pozostaje natomiast wyjątek dotyczący nieruchomości uzyskanej w spadku.

Doprecyzowano również sytuacje, w których obowiązuje krótszy, bo roczny okres posiadania. Dotyczy to osób mających co najmniej 50% udziałów w nieruchomości, jeśli lokal został kupiony na rynku wtórnym albo przejęty od rodziców, dziadków lub innych wstępnych w drodze darowizny czy umowy o dożywocie. Program nadal przewiduje, że dofinansowanie można uzyskać tylko na jedną nieruchomość.

• wyjątek dla nieruchomości nabytej przez zasiedzenie
• zachowany wyjątek dla nieruchomości ze spadku
• 1 rok posiadania przy określonych formach nabycia udziałów
• limit: tylko jedna nieruchomość objęta wsparciem

Więcej czasu na rozliczenie i prostsze dokumenty

Zmiany obejmują także inwestycje finansowane z prefincansowania. Beneficjenci dostają teraz 180 dni na wykonanie prac objętych zaliczką, czyli o 60 dni więcej niż wcześniej. Z tego wydłużenia mogą skorzystać również osoby, które podpisały umowy w naborze prowadzonym od 31 marca 2025 r., jeśli zdecydują się na zmianę umowy.

Po zakończeniu robót pozostaje dodatkowe 30 dni na złożenie wniosku o płatność rozliczającego zaliczkę. Ułatwienia dotyczą też dokumentacji technicznej. Od 20 lipca potwierdzenie trwałego odłączenia starego źródła ciepła oraz dostosowania przewodów kominowych mogą wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, lecz także osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.

1. zakończenie prac objętych zaliczką w ciągu 180 dni
2. możliwość zmiany umowy dla naboru od 31 marca 2025 r.
3. kolejne 30 dni na rozliczenie zaliczki
4. szersze grono osób uprawnionych do potwierdzania dokumentów technicznych

Operatorzy, GWD i lista ZUM. Co jeszcze się zmienia

Nowością jest też większa swoboda dla osób korzystających z pomocy operatorów. Wnioskodawcy mogą samodzielnie przygotowywać robocze wersje wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD), zanim dokument trafi do finalnego obiegu. To rozwiązanie ma uprościć start całej procedury.

Doprecyzowano także zasady związane z Listą ZUM. Jeżeli urządzenie zostanie zawieszone albo usunięte z listy przed wystawieniem faktury końcowej, nadal może zostać uznane za kwalifikowane do dofinansowania, o ile było ujęte na liście w dniu wystawienia faktury zaliczkowej na zakup lub montaż. Warunkiem pozostaje przedstawienie faktury końcowej na to urządzenie. Jednocześnie od 2027 roku program ma wspierać wyłącznie najbardziej efektywne energetycznie źródła ciepła. Wsparcie nie obejmie już ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła, a więc także takich urządzeń jak maty grzewcze, kotły elektryczne czy grzejniki elektryczne.

Co pozostaje bez zmian

NFOŚiGW nie zmienia podstaw reformy obowiązującej od 31 marca 2025 r. Nadal wymagane są: audyt energetyczny, świadectwo charakterystyki energetycznej, system operatorów oraz limity kosztów kwalifikowanych. Bez zmian pozostaje też zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”.

W programie nadal nie ma dotacji do kotłów gazowych, a poziomy dofinansowania i kryteria dochodowe pozostają takie same jak dotychczas. Fundusz zapowiada dalszy rozwój programu, tak by skuteczniej wspierał termomodernizację domów i poprawę jakości powietrza.

„Program Czyste Powietrze będzie nadal rozwijany przez NFOŚiGW, aby skuteczniej wspierać termomodernizację domów i poprawę jakości powietrza.”

NFOŚiGW

Dlaczego to ważne dla mieszkańców Lubonia

Zmiany w programie mogą mieć realne znaczenie także dla mieszkańców Lubonia, którzy planują wymianę źródła ciepła, ocieplenie domu lub rozliczanie już prowadzonych inwestycji. Łatwiejsze zasady, dłuższy czas na wykonanie prac i prostsza dokumentacja oznaczają mniej barier po stronie właścicieli domów.

W praktyce to również większa szansa na sprawniejsze sięganie po środki na modernizację budynków, co przekłada się zarówno na koszty ogrzewania, jak i jakość powietrza w najbliższym otoczeniu. Dla samorządów i mieszkańców to temat bezpośrednio związany z bezpieczeństwem energetycznym oraz komfortem życia.

Szczegółowe informacje dotyczące programu są dostępne w dokumentach programowych przygotowanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Informacje przekazał Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.