Kiedy można pobierać wodę bez pozwolenia? Wyjaśniamy zasady dla właścicieli nieruchomości

Właściciel nieruchomości może korzystać z wody na potrzeby domu lub gospodarstwa, ale tylko do pewnej granicy. Po jej przekroczeniu wchodzą już w grę formalności wodnoprawne, a w niektórych przypadkach także pozwolenie.

Gdzie kończy się zwykłe korzystanie z wód

Prawo do takiego korzystania przysługuje wyłącznie właścicielowi gruntu. Obejmuje ono wodę związaną z nieruchomością, w tym wody podziemne znajdujące się w jej obrębie, o ile służą własnemu gospodarstwu domowemu albo rolnemu.

Najważniejszym limitem jest średnioroczny pobór na poziomie 5 m³ na dobę. Jeśli zużycie mieści się w tym progu i służy wyłącznie własnym potrzebom, co do zasady nie trzeba występować o pozwolenie wodnoprawne.

Kiedy potrzebne są zgody wodnoprawne

Inaczej wygląda sytuacja, gdy pobór jest większy niż przewiduje zwykłe korzystanie z wód albo gdy woda ma być wykorzystywana w innym celu niż potrzeby własnego gospodarstwa domowego czy rolnego. W takiej sytuacji pobór staje się usługą wodną w rozumieniu przepisów.

Wtedy konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z art. 389 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Procedura wymaga złożenia wniosku oraz dołączenia wymaganych załączników.

Studnia też podlega przepisom

Samo prawo do zwykłego korzystania z wód nie oznacza, że każdą studnię można wykonać bez dodatkowych formalności. Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia lub dokonania zgłoszenia dotyczy tylko studni służącej do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód, jeśli jej głębokość nie przekracza 30 metrów.

To oznacza, że studnia głębsza niż 30 metrów wymaga już pozwolenia wodnoprawnego. Taki sam obowiązek pojawia się także wtedy, gdy pobór odbywa się w ramach usług wodnych, niezależnie od głębokości ujęcia.

• limit zwykłego korzystania z wód: 5 m³ na dobę średniorocznie,
• zwolnienie dla studni: głębokość do 30 metrów,
• po przekroczeniu limitu lub przy innym celu poboru: wymagane pozwolenie wodnoprawne.

Dlaczego to ważne dla mieszkańców

Temat ma znaczenie także lokalnie, bo nadmierny pobór wody może wpływać na stan zasobów wodnych w okolicy. W warunkach suszy skutkuje to niższym poziomem wód gruntowych, wysychaniem studni, pogorszeniem wilgotności gleb i ograniczaniem przepływów w ciekach wodnych.

Dlatego racjonalne gospodarowanie wodą i obserwowanie stanu zasobów jest istotne nie tylko z punktu widzenia właścicieli nieruchomości, ale całej społeczności. Jednym z kluczowych celów pozostaje zapewnienie dostępu do wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

W praktyce oznacza to, że przed poborem większych ilości wody warto sprawdzić, czy planowane korzystanie mieści się jeszcze w granicach zwykłego używania, czy już wymaga formalnej zgody.

Co warto zapamiętać

Jeżeli woda służy tylko własnemu domowi lub gospodarstwu rolnemu i pobór nie przekracza 5 m³ na dobę, zwykle nie trzeba występować o pozwolenie. Gdy limit zostaje przekroczony albo woda ma być wykorzystywana inaczej, pojawia się obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Przepisy dotyczą też studni: przy ujęciach do 30 metrów i wyłącznie na potrzeby zwykłego korzystania z wód formalności są uproszczone, ale głębsze odwierty oraz pobór w ramach usług wodnych wymagają już odpowiednich zgód.

Informacje przekazał Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu.